شنبه 29 /09 /1393


خانه عباسیان|خانه عباسیان کاشان|

مجموعة تاريخي عباسيان در محلة سلطان امير احمد كاشان واقع شده است. اين مجموعه در حوالي سالهاي..........

 

خانه عباسیان کاشان :

 

 

تاریخچه
مجموعة تاريخي عباسيان در محلة سلطان امير احمد كاشان واقع شده است. اين مجموعه در حوالي سالهاي 1245 تا 1248 هجري قمري و به همت حاج محمد ابراهيم تاجر كاشي (از تجار معروف و بنام چيني و بلور جات در كاشان) شروع به ساخت گرديد. معمار اين مجموعه فردي ناشناس است كه اين بنا را در مدت 20 سال ساخته است. وسعت مجموعه حدود 5 هزار متر مربع و زير بناي آن در حدود 7 هزار متر مربع مي باشد. همچنين داراي پنج طبقه مي باشد. 
معماري اصيل ايراني و اسلامي، طرح هاي بديع و نقشهاي خيال انگيز گچبري و استفاده از معماري غني و انواع تزئينات و هنرهاي معماري در ساخت اين مجموعه تا بدانجا است كه طبق نظر كارشناسان خبره و صاحبان نظر، اين مجموعه نامزد دريافت جايزة زيباترين بناي مسكوني ايراني – اسلامي گرديده است. 
همچنين به علت وجود چشم اندازهاي زيباي معماري ايراني و اسلامي تاكنون جهت ساخت مجموعه های تلویزیونی و سینمایی چون سريال هاي مسافر ري (زندگی حضرت شاه عبدالعظیم) ، ملاصدرا ، خانه اي در تاريكي (ماه تابان) ، جابر بن حیان و ... مورد استفاده قرار گرفته است.
مجموعه تاريخي عباسيان داراي پنج حياط است كه هر يك از حياط ها صرفنظر از اشتراكات داراي معماري منحصر بفرد مي باشند. اين تمايز در معماري به حدي است كه پس از مرگ صاحب اولية بنا، مجموعه به پنج قسمت تفكيك شده و به مرور زمان در اختيار افراد مختلف قرار مي گيرد و صاحبان بعدي از يكتا بودن مجموعه در گذشته اظهار بي اطلاعي و حتي تعجب مي كنند.
اين مجموعه در سال 1374 توسط هيأت امناي احياء و مرمت بافت تاريخي كاشان و با مساعدت مالي وزارت صنايع و معادن خريداري و مرمت گرديد. و در سال 1377 به شماره 2020 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيد.
وجه تسمية بنا نيز در نوع خود شنيدني مي باشد. همانطور كه اشاره شد پس از مرگ صاحب اولية بنا، مجموعه به پنج قسمت تفكيك و به وراث واگذار گرديد. وراث نيز پس از مدتي سهم خود را به افراد مختلف فروختند. در حدود صد سال پيش يكي از حياطهاي مجموعه (حياط بيروني) به يكي از تجار فرش كاشان به اسم آقاي عباسيان به مبلغ هزار تومان فروخته شد. خبر فروخته شدن خانه اي با اين قيمت در زمان خود در كل شهر پيچيده و تا در مدتها نقل محافل گرديد. از آن پس كل اين مجموعه به خانة عباسيان معروف و مشهور شد.

 


ویژگی های معماری :
سبك اصلي معماري بنا به «گودال باغچه» موسوم مي باشد. در اين سبك معماري، بنا پايين تر از سطح كوچه احداث شده و اصطلاحاً گود مي باشد. دلايل ساخت بنا بدين شكل، عبارتند از:
1- استفاده از آب قنات: در گذشته به علت استفاده از آب قنات و به جهت تامين فشار آب براي جريان داشتن در قسمت هاي مختلف بنا، آنرا نسبت به سطح كوچه عميق تر مي ساخته اند. 
2- استفاده از خاصيت عايق بودن خاك در مقابل حرارت و برودت در گرما و سرما براي خنك سازي و گرم كردن بنا در تابستان و زمستان
3- استفاده از خاك گود برداري براي تامين مصالح به كار رفته در بنا: همزمان با عمليات گود برداري، كوره هاي پخت آجر نيز در كنار مجموعه بر پا شده و از خاك گود براي پخت خشت خام استفاده مي شده است. اين امر علاوه بر صرفه جويي بسيار در هزينه و زمان، موجب استحكام نسبي بنا نيز مي شده است. (به علت همگوني جنس مصالح با خاك زمينهاي مجاور ساختمان)

 


ساير ويژگي هاي بكار رفته در معماري اين بناي ارزشمند به شرح زير مي باشد:
1- قرينه سازي: در هر ضلع اين بنا اگر خطي فرضي در وسط ضلع ترسيم شود، طرفين ضلع كاملاً قرينه مي باشد. اين ويژگي در جاي جاي بنا استفاده شد كه زيبايي خاصي را موجب گرديده است. كاربرد جالبي از اين ويژگي در يكي از قسمت هاي بنا، در ادامه ذكر خواهد شد.
2- تنوع فصلي: بنا داراي قسمتهاي تابستاني و زمستاني نشين بوده و در هر فصل از سال از قسمتهاي خاصي از بنا، متناسب با وضعيت آب و هوايي آن فصل، استفاده مي شده است.
3- معماري درونگرا: بر خلاف بناهاي امروزي كه ظاهر بنا داراي تزئينات بسيار مي باشد. در بناهاي قديمي، ظاهر بنا بسيار ساده و داراي تزئينات كم مي باشد و بالعكس درون بنا بسيار با شكوه و زيبا مي باشد. 
4- معماري محجّبه (نقاب دار): به علت آنكه معماري دوران قاجار يك معماري مذهبي است و شهر كاشان نيز از دير باز به دارالمومنين معروف است، رعايت مسائل مذهبي در معماري خانه عباسيان بسيار مشهود مي باشد. از مصاديق اين امر، تقسيم بنا به دو بخش اندروني و بيروني، اتاقهاي تو در تو و متعدد، جدايي محل سكونت آقايان و خانمها در تالارها، وجود ديوار حجاب در اطراف فضاي بام براي گرفتن ديد همسايه به داخل بنا و... مي باشد. حتي در؛ كوبة درب ها نيز دو دستگيره با صداهاي متفاوت تعبيه شده است كه از طريق صداي كوبه مي شده به جنسيت فردي كه پشت درب است پي برد. 

 


بخشهاي مختلف بنا 
كل مجموعه به سه بخش اصلي تقسيم مي گردد. بخش اندروني، بخش بيروني و بخش خدمه.

الف) بخش بيروني: (طبقات بالا)
بيروني قسمتي از خانه است كه براي اسكان موقت از آن استفاده مي شده است. در اين بخش اتاق ها و فضاهايي وجود دارند كه براي اقامت ميهمانان تجاري، مسافران و اقوام از آنها استفاده مي شده است. حتي اتاق هاي كار صاحبخانه هم در بخش بيروني قرار داشته اند. قسمت هاي مختلف بخش بيروني به شرح زير مي باشند:
1- اتاق آيينه: 
اتاق هاي شاه نشين، زيباترين و مجلل ترين اتاق هاي خانه هاي قديم بوده اند. تزئينات بسياري اعم از گچبري ها، آيينه كاري ها، درها و پنجره هاي رنگين، پنجره هاي گچي نازك و... در ساخت اين اتاق ها به كار رفته است. در فضاي سقف اين اتاق آيينه كاري هاي زيبا به شكل ماه، ستاره و شمسة مركزي وجود دارد كه به همراه منشورهاي شيشه اي معلق شده با نخهاي ابريشمين، جلوة بسياري زيبايي را بوجود آورده اند. اين آينه كاريها علاوه بر تزيين اتاق، در شب و با روشن كردن چراغي كوچك، توسط انعكاس نور، ضمن تامين قسمتي از روشنايي اتاق. طرح يك آسمان مجازي را (در سقف) باز سازي مي كرده اند. يكي ديگر از تزئينات بكار رفته در اتاق شاه نشين، درهاي موسوم به «ارسي» مي باشد. فضاي فوقاني اين درها، دو جداره بوده و لذا اين درها به صورت عمودي حركت مي كنند. از اتاق شاه نشين جهت پذيرايي از مهمانهاي ويژه و نيز مراسم خاص مثل عروسي استفاده مي شده است. از اين جهت به آن اتاق عروس مي گفتند.

 

2- سر پوشيدة بزرگ:
سر پوشيده فضايي است كه از آن در مراسم مذهبي، جشن ها، عزاداري ها و... استفاده مي شده است. سر پوشيده ها معادل سالن هاي اجتماعات يا اتاقهاي كنفرانس امروزي بوده اند. سر پوشيده  در دو طبقه بنا شده است. طبقة پايين مخصوص آقايان و طبقة بالا مخصوص خانم ها بوده است. هواي سرپوشيده توسط يك بادگير تهويه مي شده است. 
سر پوشيده داراي سقف مخصوصي است كه آنرا كلاه فرنگي مي گويند. كلاه فرنگي داراي پنجره هاي مشبكي به اسم پنجره هاي موشي مي باشد كه نور داخل سر پوشيده را تأمين مي كنند. 
سر پوشيدة بزرگ به واسطه قرار گرفتن در بخش بيروني، وسيعتر و داراي تزئينات كمتر بوده و براي برگزاري مراسم عمومي استفاده مي شده است. 
3- ايوان بهاره: از ايوان بهاره در فصول معتدل سال استفاده مي شده است. 
همانطور كه قبلاً گفته شده، قرينه سازي يكي از ويژگي هاي معماري بناي عباسيان مي باشد. معماري اين بنا از اين ويژگي به طرز هوشمندانه اي در اين قسمت استفاده كرده است. طرفين ايوان بهاره به صورت كاملاً قرينه و مشابه يكديگر ساخته شده است. در كنار ضلع سمت چپ ايوان، اتاقهاي متصل به سر پوشيده واقع شده است. حال آنكه در ضلع سمت راست اتاقي وجود ندارد. به عبارت ديگر پشت ضلع راست، زمين همسايه قرار دارد و در اصطلاح معماري، زمين در اين قسمت «قناصي» دارد. معمار با استفاده از اصل قرينه سازي دو وجه را كاملاً شبيه به هم ساخته و عيب زمين را پوشانده است. 
4- اتاق هاي آيينه: اين اتاق هاي كوچك، گويا محل كار صاحبخانه بوده اند. در پشت اين اتاق ها درب كوچكي قرار دارد كه مستقيماً به بيرون خانه راه دارد. اتاقهاي آيينه داراي يك ويژگي جالب مي باشند. اگر روبه روي يكي از درهاي اين اتاقها بايستيد، تكرار چارچوب درب ها به مانند تصوير در آينه هاي موازي بوده و اين تكرار منظرة زيبايي را بوجود آورده است. از اين رو اين اتاقها را آيينه مي گويند. 
قسمت پايين تمام درها، تخته اي وجود دارد كه در نگاه اول به نظر مي رسد عامل مزاحمي در برابر رفت و آمد مي باشد. به اين قسمت در، «جناب در» مي گويند كه وجود آن داراي چند خاصيت مي باشد: 1- از ورود گرد و خاك و نيز حشرات موذي مثل عقرب به داخل اتاق جلوگيري مي كند. 2- در هنگام عبور از در، متذكر مي شود كه شخص، كفش هاي خود را در بيرون از اتاق در آورد. 3- به علت آنكه پاي در بلند بوده و سقف در كوتاه است، شخص مجبور است خم شود و نوعي ادب و احترام را نسبت به افراد داخل اتاق به جاي آورد. 
5- سر پوشيدة كوچك: اين سرپوشيده نيز به مانند سرپوشيدة بزرگ مي باشد كه توضيحات آن در قبل ذكر شد. سرپوشيدة كوچك در حدفاصل اندروني و بروني واقع شده و براي برگزار مراسم خصوصي تر از آن استفاده مي شده است. لذا كوچكتر بوده ولي تزئينات آن بيشتر است. براي تزئين اين سر پوشيده از دو رنگ تيره و روشن استفاده شده و با استفاده از تضاد رنگ ها منظرة جالبي خلق گرديده است. 
در گرداگرد سر پوشيدة كوچك حلقه هايي وجود دارد كه مخصوص آويزان كردن وسايل روشنايي بوده است.
6- اتاق مركزي: اين اتاق به علت قرار گرفتن در مركز بنا به نوعي قلب ساختمان به حساب آمده و داراي يك ويژگي شاخص مي باشد. و آن هم تسلط و ديد به طرفين مي باشد. از اين اتاق هم مي توان بخش اندروني بنا را نگاه كرد و هم قسمت بيروني را زير نظر داشت. بدين علت اين اتاق مربوط به صاحب خانه بوده است. تزئينات بسيار زيبايي در اين اتاق كار شده است كه از آن جمله مي توان به گچبريهاي زيبا، درب هاي ارسي و پنجره هاي مشبكي گچي اشاره نمود. تعداد زيادي از پنجره هاي مشبك گچي در اين اتاق استفاده شده است كه داراي ظافت خاصي مي باشد. قالب (بدنة) اين پنجره ها از گچ تقويت شده مي باشد و تكه شيشه هاي رنگي به پشت آنها چسبانده شده است و در حقيقت روي اصلي اين پنجره ها، سمت داخل اتاق مي باشد كه خود دليلي بر معماري درونگرا مي باشد. در گوشه اي از اين اتاق شومينة گچي زيبايي وجود دارد كه مربوط به بناي اوليه نمي باشد. بلكه در جريان تفكيك صورت گرفته در مورد بناي اوليه، اتاق مركزي نيز، به دو قسمت تقسيم شده و اين شومينه در يكي از وجه هاي آن ساخته شده بود. در جريان مرمت و بازسازي بنا، ديوار كاذب برداشته شد و خود شومينه هم به طور سالم جدا گرديد.

 

 

 

ب) بخش اندروني: (طبقات بالا)
 

اندروني مكاني براي زندگي روزمرة خانواده بوده است. در حقيقت اندروني متعلق به محارم خانواده بوده است و توسط درب ها و راه هاي مخصوص به خود از ساير قسمت ها جدا مي شده است و لذا نامحرم ها و مهمانان به اين قسمت دسترسي نداشته اند. 
1- اتاق شاه نشين: قسمت اندروني نيز داراي يك اتاق شاه نشين مخصوص به خود مي باشد. در سقف اين اتاق نيز طرح هاي شمسه و ستاره (البته به نحوي زيباتر) بكار رفته است كه تعداد زيادي از قطعات آيينة آن، اصيل مي باشد. اين اتاق مجهز به يك شومينة زيبا مي باشد. اطراف اين شومينه با استفاده از آب طلا كاري و رنگ هاي طبيعي، طرح هاي تزئيني زيادي ايجاد شده است. فضاي بالاي اين شومينه دو جداره است كه مخصوص هدايت دود به بيرون بوده و نيز سوراخ هايي جهت تزريق هوا (به منظور كمك به سوختن بهتر) در پايين شومينه تعبيه شده است.
2- دريچه راه مخفي: در گوشة يكي از اتاق هاي اندروني دريچه اي وجود دارد كه زير آن تعدادي پله وجود دارد و به يك نقب طولاني متصل است كه راه فرار يا راه مخفي خانه مي باشد. در قديم از طريق اين راهها، ساكنان بنا به خانه ها و يا حتي محله هاي اطراف دسترسي داشته اند و گويا در قديم خانم ها نيز جهت رفت و آمد به حمام هاي عمومي از اين راه ها استفاده مي كرده اند. 
3- اتاقك مخفي: در گوشة يكي ديگر از اتاق هاي بخش اندروني، دريچه اي وجود دارد كه برخلاف قبلي به جايي وصل نيست بلكه به اتاقك كوچك و تاريكي متصل است. حدس هاي مختلف دربارة كاربري اين اتاقك زده مي شود كه آنچه قويتر مي باشد بدين صورت است كه محلي جهت نگهداري اشياء قيمتي و گرانقيمت بوده است. معمار با هوشياري تمام، مكان مخفي را در طبقات بالا طراحي كرده است در صورتيكه تصور عمومي اين است كه مكانهاي مخفي بايد در طبقات پايين و زير زمين ها باشند. 


 

ج) بخش اندروني: (طبقات پايين)


خانه عباسیان , عباسیان , خانه تاریخی عباسیان , خانه تاریخی کاشان , خانه کاشان , منزل در کاشان , سوییت درکاشان , اثارتاریخی کاشان , اثار باستانی کاشان , خانه های تاریخی کاشان , هتل تاریخی کاشان , هتل باستانی کاشان , بناهای تاریخی کاشان , مکانهای باستانی تاریخی کاشان , مکانهای دیدنی کاشان , مراکز باستانی وقدیمی کاشان , جاذبه های گردشگری کاشان , گردشگری کاشان ,



ورود کاربران

موارد اکازیون

خرید-باغ و ويلا
اصفهان-کاشان-جاده علی آباد
قیمت:59 میلیون تومان
متراژ:35 متر

موارد اکازیون

خرید-زمين
اصفهان-کاشان-فاز ۲ ناجي آباد
قیمت:57 میلیون تومان
متراژ: متر

موارد اکازیون

خرید-آپارتمان
اصفهان-کاشان-جاده قمصر
قیمت:85 میلیون تومان
متراژ:65 متر

موارد اکازیون

خرید-خانه
اصفهان-کاشان-بلوار كشاورز
قیمت:290 میلیون تومان
متراژ:250 متر

موارد اکازیون

خرید-خانه
اصفهان-نیاسر-محله روداب
قیمت:47 میلیون تومان
متراژ:100 متر

موارد اکازیون

خرید-خانه
اصفهان-قمصر-بلوار امام خميني
قیمت:245 میلیون تومان
متراژ:100 متر

موارد اکازیون

خرید-خانه
اصفهان-کاشان-بلوار دانش
قیمت:299 میلیون تومان
متراژ:290 متر

موارد اکازیون

خرید-خانه
اصفهان-کاشان-بلوار مادر
قیمت:235 میلیون تومان
متراژ:220 متر

موارد اکازیون

خرید-سوله و كارگاه
اصفهان-کاشان-شهرك صنعتي فتح المبين
قیمت:390 میلیون تومان
متراژ:450 متر

موارد اکازیون

خرید-خانه
اصفهان-کاشان-بلوار كشاورز
قیمت:330 میلیون تومان
متراژ:260 متر

موارد اکازیون

اجاره-سوله و كارگاه
اصفهان-کاشان-شهرك صنعتي فتح المبين
قیمت رهن :5 میلیون تومان
قیمت اجاره:1600 هزار تومان
متراژ:450 متر